Cervical Spine
Content
Sayın hasta
Aşağıdaki bilgiler karar verme sürecine yardımcı olabilmek amacıyla bir araya getirilmiştir. Grafikler, omurga patolojisi tedavi alanının Avrupalı uzmanları kabul edilen Avrupa Omurga Derneği, Eurospine'ın üyelerinin cevaplarını göstermektedir. Bu bilgi, bu alandaki uzmanların çoğunun her belirli durumda ne yapacağını öğrenmenize ve anlamanıza yardımcı olacaktır. Bilgi, Eurospine üyelerinin tedaviye yaklaşımı hakkında “genel bir kanıyı” yansıtmaktadır, dolayısıyla sizin şahsi durumunuzun dikkatli bir değerlendirmesinin yerini tutmaz. Bu yüzden, aşağıdaki cevaplar ve kendi doktorunuzun fikri arasında belirgin bir fark bulursanız, bu kararına neyin yol açtığını doktorunuza sorun.Her kendine özgü durum, bağımsız olarak değerlendirilmelidir. Burada verilen bilgiler hiçbir şekilde hedefe yönelik değerlendirmenin yerini tutma amacı gütmediğinden, EuroSpine-Avrupa Omurga Derneği ve üyeleri, bu bilgilere dayanılarak yapılan hiçbir yanlış anlamadan (veya yanlış tanıdan) dolayı sorumlu tutulamaz.
![]() back to top |
Sağlikli servikal omurga
Genel hatlar
Servikal omurga (SO) baş ve gövde arasındaki bağlantıdır. Onun hareketliliği başın 3 boyutlu hareketine imkan verir, bu da uzayda tüm yönlerde oryantasyona imkan sağlar. Evrimin ilk günlerinde insan ırkının etkin bir şekilde savaşması ve kendini korumasını sağlayan, dik pozisyonu ve beynin gelişmesi ile birlikte muhtemelen bu hareketlilikti.Boynun yumuşak dokuları, yukarıda anlatılan hareketi kontrol edebilmek için vücuda ve kaslara temel enerji sağlayan yemek ve havanın taşınması için gerekli unsurlardan oluşur. Damarlar beyne oksijen taşınmasını sağlar. Servikal omurilik kanalından geçen sinir sistemi, işleyen bedenden beyne bilgi taşır ve beyinden bedene sinyaller iletir.
SO'nun Anatomisi
Omurga: SO yedi omurdan oluşur, bunların beşi (C3–C7) omurganın tüm omurlarının temel şematik tasarımını takip eder ancak ikisinin (C1–C2) değişik anatomik yapısı vardır.Normal anatomy of the cervical spine
Tüm servikal omurlar birlikte SO'yu meydana getirir ve boynun kemik desteğini oluştururlar. Hareketlilik; diskler, fasetler ve ligamanlar gibi omurlararası bağlantılarla sağlanır. Fleksiyon, ekstansiyon ve yana eğilme alt SO'da gerçekleştirilirken, başın rotasyonu atlas (C1) ve aksis (C2) diye adlandırılan ilk iki omurun (C1/C2) özel anatomik yapısı ile mümkün kılınmıştır.
Flexion / extension
C1/2 rotation
Birbirine ligamentum flavum ile bağlanan omur kemerleri servikal omurilik kanalını oluşturur. Ön taraf yerleşimli omur gövdeleri ve omurlararası diskler ile birlikte her seviyede yan açıklıkları olan bir kanal oluşur. Bu kanalın içinden kollara gitmek üzere çıkan sinir kökleriyle birlikte omurilik geçer.
![]() back to top |
Servikal omurganin hastaliklari
Genç servikal omurga
Doğuştan hastalıklarC1/2 (atlantoaksiyal) instabilite
Atlantoaksiyal seviyede instabilitenin bir kaynağı dens aksisin patolojik gelişimidir. Bu hiç oluşmama (aplasia) veya ayrı bir kemik parçası (os odontoideum) şeklinde görülebilir. Bu durumlar artmış hareket genişliğine veya aksis ve atlas arasında kısmi çıkığa yol açabilir ki, bu da omurilikte tekrarlayan travma ve hasara sebep olabilir.
Tanı: Bu durum boynun fleksiyon ve ekstansiyon radyografileri kulanılarak, bilgisayarlı tomografiyle (BT) veya manyetik rezonans görüntülemeyle (MRG) teşhis edilebilir.
Tedavi: Çocuklardaki ciddi atlantoaksiyal instabilitede tedavi seçenekleri, AOD üyelerine göre, şunları içerir:
Üye soruları:
1) Sabit rotatuar subluksasyon için tercih edilen tedavi
Cerrahi dışı |
|
Cerrahi, eğer cerrahi dışı başarısızsa |
|
Cerrahi |
2) Atlantoaksiyal subluksasyon/instabilite için tercih edilen tedavi
Cerrahi dışı |
|
Cerrahi, eğer cerrahi dışı başarısızsa |
|
Cerrahi |
|
Diğer |
3) Fikse rotatuar subluksasyonun cerrahi fiksasyonu
Teller C1/2 |
|
Vidalar C1/2 |
|
İnternal fiksasyon olmadan |
4) Fikse rotatuar subluksasyonun cerrahi fiksasyonu
İlyak kemikle |
|
Allojenik kemikle |
|
Kemik türevleriyle (örn hidroksiapatit) |
|
Kemik morfogenetik proteinleri |
![]()
![]() back to top |
Yaşlanan servikal omurga
Dejenerasyon, ağrılı anatomik değişikliklere yol açabilir. Faset eklemlerinin osteoartriti ve dejeneratif disk hastalığı en sık görülen durumlardır. Sinir kökünün veya omurilik kanalının sıkışması, osteofit (kemiksi birikimler) oluşumundan ya da ligamanların kalınlaşma ve kalsifikasyonundan kaynaklanabilir. İleri evrede, servikal omurganın kifotik deformitesi ve takip eden kalıcı sorunlar oluşabilir.Ağrılı faset sendromu
Bu durum, esas olarak boyun ağrısı ile karakterizedir. Omurlararası eklemlerin (fasetler) osteoartiritinden kaynaklanır. “Faset sendromunun” bağımsız bir hastalık olarak varlığı tartışmalıdır. Tanı: Bu durum klinik muayene, görüntüleme (fasetlerin dejeneratif değişiklikleri) ve fasetlerin lokal infiltrasyonu ile teşhis edilebilir.Invasive diagnostics
Tedavi: Faset eklemlerinin değiştirilmesi, kalça ve vücudun diğer eklemlerinin aksine, henüz mevcut değil. Bu yüzden tedavinin hedefi ağrılı seviyeyi sabitleyerek ağrıyı yok etmektir.
Permanent stability after fusion
Fixation of C1/C2 (atlantoaxial): Screws
![]() back to top |
Diskojenik ağrı
Servikal omurgada bir veya daha fazla diskten kaynaklanan ağrı şiddetli boyun ağrısı olarak hissedilebilir. Servikal diskten kaynaklanan ağrının mekanizması henüz tam anlaşılamamıştır. Diskin bütünlüğünü etkileyen travma, dejenerasyon veya diğer olumsuz etkenlerin ağrılı boyun sendromuna yol açabileceği varsayılabilir.Tanı: Tanı; klinik değerlendirme, görüntüleme (daha çok MRG) ve diskografi ile yapılır.
Tedavi: Diskojenik ağrıyla başa çıkmanın klasik yolu ağrılı seviyenin sabitlenmesidir. Füzyon, genellikle önden yaklaşımla ağrılı disk çıkartılıp, bir çeşit biyouyumlu genişleticiyle plaklı veya plaksız olarak uygulanır.
Cervical spine: Decompression of the spinal canal
Daha yeni teknikler ile, disk protezleri kullanarak seviyenin sabitlenmesinden kaçınılır, Böylece, segmental (fizyolojik) hareketliliği feda etmek zorunda kalmadan ağrı kaynağının (disk) yok edilmesi mümkün olur. Disk protezleriyle ilgili klinik tecrübe hala sınırlıdır (2005). İlk çalışmalar orta ve kısa dönemde disk protezlerinin füzyonda gözlenen sonuçlara benzer sonuçlar sağladığını göstermektedir.
Servikal omurgada yapay disk
Üye Soruları:
5) Faset ağrısı olarak tanımlanan (semptomlar, tanısal faset infiltrasyonuna pozitif yanıt, görüntüleme) aksiyal boyun ağrısında tercih edilen tedavi
Sadece cerrahi dışı |
|
Cerrahi, eğer cerrahi dışı tedavi başarısızsa |
|
Faset blokları |
|
Diğer |
6) Faset ağrısı olarak tanımlanan aksiyal boyun ağrısında tercih edilen girişim
Önden omurlararası füzyon |
|
Hareket-koruyucu teknikler (disk protezi) |
|
Arkadan füzyon |
|
Diğer |
7) Diskojenik ağrı olarak tanımlanan (semptomlar, tanısal faset infiltrasyonuna pozitif yanıt, görüntüleme) aksiyal boyun ağrısında tercih edilen tedavi
Sadece cerrahi dışı |
|
Cerrahi, eğer cerrahi dışı tedavi başarısızsa |
|
Diğer |
8) Diskojenik ağrı olarak tanımlanan aksiyal boyun ağrısında tercih edilen girişim
Önden omurlararası füzyon |
|
Disc protezi |
|
Perkütan, disk içi teknikler |
|
Arkadan füzyon |
|
Diğer |
9) SO'nun önden omurlararası disk değiştirilmesinde tercih edilen teknik
Otolog kemik (örn. ilyak krest) |
|
Kemik çimentosu |
|
Özel yapılmış kafesler (örn. titanyum, PEEK, hidroksiapatit), otolog kemiksiz |
|
Otolog kemikle birlikte kafesler |
|
Kemik morfojenik proteinler vb ile birlikte kafesler. |
|
Diğer |
10) SO'nun omurlararası füzyonunda internal fiksasyon için tercih edilen teknik
İnternal fiksasyon yok |
|
Plakların düzenli kullanımı |
|
Sadece çok seviyeli girişimde plaklar |
|
Diğer |
![]()
![]() back to top |
SO'da sinir doku basısı
Boyun disklerinde de bel disklerin de olduğu gibi fıtıklaşma veya taşma olabilir. Dahası, servikal omurganın bölümlerindeki dejeneratif değişikliklere bağlı olarak, zaman içinde osteofitler oluşabilir. Her iki durum da spinal sinir veya omurilik üzerindeki basıyı arttırabilir. Basının yerine bağlı olarak, spinal sinir basısı (radiküler) veya omurilik basısı (myelopatik ) belirti ve bulgular görülebilir. Sadece ekstrude disk parçası tarafından yapılan basıya yumuşak fıtık denirken (genellikle akut), osteofitler tarafından (veya disk parçasıyla beraber) yapılan bası sıklıkla kroniktir ve sert fıtıklaşma olarak adlandırılır.![]() back to top |
Disc herniations in the cervical spine
Magnetic resonance of a median disc herniation in the cervical spine
![]() back to top |
Radiküler semptomlar
Disk parçası/osteofitlere bağlı radiküler semptomlarTutulan sinir köküne bağlı olarak karşılık gelen seviyede ağrı, duyu değişiklikleri veya kas kuvvetsizliği ortaya çıkar.
Tanı: Radiküler semptomlar klinik hikayenin değerlendirilmesiyle, klinik muayene ile, görüntüleme (BT ve MRG) ve nörolojik değerlendirmeyle teşhis edilebilir.
Tedavi: Cerrahi tedavinin amacı, fıtıklaşmış disk/kemik materyalini alarak sinir kökü üzerindeki basıyı kaldırmaktır. Anti-enflamatuar tedavi ve kas egzersizleri ile yapılan cerrahi dışı tedavi de başarılı olabilir.
Üye Soruları:
Tedavi: Cerrahi tedavinin amacı, fıtıklaşmış disk/kemik materyalini alarak sinir kökü üzerindeki basıyı kaldırmaktır. Anti-enflamatuar tedavi ve kas egzersizleri ile yapılan cerrahi dışı tedavi de başarılı olabilir.
Üye Soruları:
11) Servikal radiküler semptomlar için (disk/osteofit) tercih edilen tedavi
Cerrahi-dışı |
|
Fıtıklaşmış disk varsa sadece cerrahi |
|
Kas kuvvetsizliği yoksa cerrahi-dışı |
|
Cerrahi, eğer nörolojik Kayıp(lar) (duyu veya motor) varsa |
|
Cerrahi, eğer semptomlar (ağrı) cerrahi dışı tedaviye dirençliyse |
|
Ameliyat, eğer görüntüleme ve semptomlar (ağrı veya nöroloji veya her ikisi) uyumluysa |
|
Diğer |
12) Disk materyali tarafından bası için (yumuşak fıtık) tercih edilen tedavi
Perkütan girişim (örn. mekanik disk çıkarılması, lazer) |
|
Disk çıkarılması – füzyonsuz |
|
Disk çıkarılması, önden omurlararası füzyon ile |
|
Disk protezi ile disk değiştirilmesi |
|
Diğer |
13) Sert veya karma fıtıklaşmada osteofitler (ve disk materyali) tarafından bası için tercih edilen tedavi
Perkütan girişim (örn. mekanik disk çıkarılması, lazer) |
|
Disk çıkarılması – füzyonsuz |
|
Disk çıkarılması, önden omurlararası füzyon ile |
|
Disk protezi ile disk değiştirilmesi |
|
Diğer |
![]()
![]() back to top |
Miyelopati ile birlikte omurilik basısı (servikal omurilik kanalı darlığı)
omurilik kanalı, çevre dokular tarafından daraltılarak sinir dokusu üzerinde bası yaratabilir. Kazalar haricinde, bu süreç kroniktir ve belirtiler yavaşça gelişir. Bazen belirtilerin başlangıcı hasta tarafından farkedilmeyebilir ve sadece boyun ağrısı veya başka amaçlarla çekilmiş görüntülemeler darlık ve basıyı ortaya çıkarır. Bu durum, tedavi seçimini zorlaştırır. Böyle durumlarda, omurilik kanalını genişletmek dahil cerrahi tedavi koruyucu bir hal alır. İlerlemiş evrelerde, sinir dokusu ciddi zarar görür ve miyelopati belirtileri hem hastaya, hem de doktora aşikar hale gelir.Stenosis of the cervical spinal canal (transverse section)
![]() back to top |
Decompression in the cervical spine
Compare fig 7
Cervical spine: Decompression of the spinal canal
Tanı: Omurilik kanal darlığı (spinal stenoz) görüntüleme (BT ve MRG) ile teşhis edilir ama görüntüleme, esas olarak bir klinik ve nörofizyolojik tanı olan miyelopati tanısı için yeterli değildir. En uygun tedavi seçeneği iki faktörü göz önünde bulundurmalıdır: klinik belirtiler ve görüntüleme bulguları. Ameliyat kararı daralmış seviye sayısından da etkilenir.
Tedavi: Dekompresif girişimler için önemli bir faktör zamanlamadır
Üye Soruları:
Tedavi: Dekompresif girişimler için önemli bir faktör zamanlamadır
Üye Soruları:
14) Myelopatinin nörolojik işaretleri olmadan boyun ağrısı ve subjektif semptomları olan servikal omurilik kanal darlığı için şunu tavsiye ederim
Cerrahi yok |
|
Bası giderici cerrahi |
|
Cerrahi şimdi yok ama, nörolojik belirtiler belirdiğinde |
15) Cerrahi tedavinin anafikri omuriliği basıdan kurtarmaktır. Benim tercih ettiğim teknik:
Standart girişim olarak arkadan laminoplasti/laminektomi |
|
Standart girişim olarak önden bası giderme (diskektomi, korpektomi) |
|
Birlikte önden/arkadan |
|
Kişinin anatomisine bağlı olarak önden veya arkadan |
![]()
© The above text, figures and data are property of EUROSPINE®, the Spine Society of Europe and may not be reproduced or used in any other way.
EUROSPINE, May 2012
EUROSPINE, May 2012

